Je hebt er vast weleens van gehoord: via ferrata. Klimmen langs rotswanden in de Dolomieten, vastgeknoopt aan een kabel, meters boven de grond. Klinkt spannend, misschien een beetje eng. Maar het is een van de meest toegankelijke avonturen die je in de bergen kunt beleven, ook als je nog nooit geklommen hebt.
Wat is via ferrata precies?
Via ferrata betekent letterlijk "ijzeren weg" in het Italiaans. De routes zijn uitgerust met stalen kabels, ijzeren treden en soms ladders die rechtstreeks in de rots zijn geboord. Je haakt je harnas aan die kabel en loopt naar boven. Simpel als dat.
De oorsprong gaat terug naar de Eerste Wereldoorlog, toen het Italiaanse leger routes aanlegde in de Alpen om troepen snel en veilig door bergpassen te loodsen. Tegenwoordig zijn diezelfde routes populaire toeristische trekpleisters, waarbij de meest uitdagende onderdelen van de oorspronkelijke militaire paden bewaard zijn gebleven. Het verschil met gewoon wandelen is dat je handen ook meedoen, en dat voelt als een groot verschil als je halverwege een rotswand staat.
Klimmen is het dus ook niet, tenminste niet in de traditionele zin. Je hebt geen klimschoenen, chalk of technische vaardigheden nodig. De kabel houdt je veilig terwijl je zelf de route bepaalt.
Dit heb je nodig om te beginnen
De uitrusting voor via ferrata is relatief compact en kun je bijna overal in de Dolomieten huren:
- Via ferrata set - een harnas gecombineerd met twee Y-lanyards en een absorber die een val opvangt
- Klimhelm - verplicht, ook bij de makkelijkste routes
- Stevige schoenen - wandelschoenen met goede grip volstaan voor de meeste beginroutes
- Handschoenen - optioneel, maar na een uur aan kabels hangen zijn je handpalmen blij dat je ze meebracht
Hoogteangst is een ander verhaal. Een beetje onrust op hoogte is normaal en verdwijnt vaak na de eerste meters. Echte hoogtevrees waarbij je verstijft of in paniek raakt, maakt via ferrata onveilig. Wees eerlijk met jezelf daarin.
De beste routes voor beginners in de Dolomieten
De Dolomieten tellen honderden via ferrata-routes, van rustige wandelkabels tot ijzingwekkende verticale wanden. Voor een eerste keer zijn er een paar die zich echt onderscheiden:
Rio Sallagoni (bij Drena, vlakbij het Gardameer) is de meest aanbevolen beginroute in de regio. Bij de ingang staat een duidelijke uitleg van het tracé, de kabels zijn in uitstekende staat en de route voelt de hele tijd overzichtelijk aan. Niet te lang, niet te technisch, wel genoeg avontuur om je daarna te beseffen dat je dit wil herhalen.
Via Colodri (bij Arco, ook aan het Gardameer) is kort en overzichtelijk, maar beloont je bovenaan met een panorama over het meer dat je lang bijblijft. Veel gidsen noemen dit als absolute startersroute.
Rotwand (Eggental, Dolomieten) is iets langer, zo'n anderhalf uur, en combineert goed met een wandeling door het dal eronder. Een mooie optie als je de Gardameer-routes al gedaan hebt en de Dolomieten zelf wil verkennen. Voor meer informatie over routes in de regio Trentino kun je terecht op de officiële site van Visit Trentino, die alle niveaus uitgebreid beschrijft.
Houd ook rekening met hoe druk een route is. Rio Sallagoni en Via Colodri zijn populaire routes en lopen op zomerse zaterdagen vol. Vertrek vroeg in de ochtend en je hebt ze vrijwel voor jezelf.
Het seizoen en de planning
Via ferrata is een zomersport. Het seizoen loopt van juni tot eind september, met de beste omstandigheden van half juni tot half september. Buiten dit venster kunnen routes gevaarlijk glad zijn door ijs of smeltwater.
Weerachcondities zijn cruciaal. Regen maakt kabels en treden glad, en op een via ferrata kun je niet zomaar omkeren. Check altijd de weersvoorspelling voor vertrek en keer terug als er onweer aankomt. Bliksem en hoge metalen kabels is een combinatie die je wil vermijden.
Als je ook de rest van de omgeving te voet wilt verkennen, lees dan ook ons overzicht van de mooiste plekken om te hiken voor inspiratie dichter bij huis, als opwarmer voor een grotere bergtrip.
Met een gids of zelfstandig?
Voor een eerste keer is een gecertificeerde berggids een slimme keuze. Niet omdat de route te moeilijk is, maar omdat je dan direct de goede techniek leert: hoe je de lanyards afwisselt aan ogen en kabels, hoe je je gewicht verdeelt, wanneer je rust neemt. Dat maakt het veiliger en leuker.
Wil je het vaker gaan doen, dan is een introductiecursus de moeite waard. Diverse outdoor-aanbieders in Nederland en Belgie geven klimcursussen die je goed voorbereiden op een via ferrata in de Alpen. Een paar ochtenden oefenen in de Ardennen, en je staat een stuk zelfverzekerder op die Italiaanse rots.
Wil je nog meer avontuur combineren, dan is een reis met een camper door de regio een uitstekende manier om meerdere routes te doen zonder elke dag een nieuw hotel te zoeken. Lees hoe je dat aanpakt in ons artikel over camperreizen.
Dit is wat je meeneemt naar huis
Via ferrata is anders dan hiken. Het vraagt niet om technische vaardigheid, maar wel om doorzettingsvermogen en een rustig hoofd op hoogte. Als je bovenaan komt, na een klim waarbij je met je handen aan ijzer hing en je voeten steunen zocht die er wel waren, weet je waarom mensen dit steeds opnieuw doen.
Niet per se voor de adrenaline, maar voor het gevoel dat je zelf iets hebt bereikt. Dat je een berg niet alleen hebt bewonderd van beneden, maar er doorheen bent gegaan. Dat neem je mee naar huis.